Waarom zelfhulpboeken niet werken

Je loopbaan de baas met LifeWork DesignOp loopbaanadvies.net lees ik, als adviseur, de vraag van Hans. “Ik heb het boek van Marc Schabracq ‘Wat nu?’ gelezen en alle vragen beantwoord. Ik ben niet tot de kern gekomen. Zal ik misschien ook niet toelaten, als ik het alleen moet doen”. Hans vraagt zich af “Wat nu?”.

De ervaringen van Hans zijn geen uitzondering. Veel mensen hebben de hoop dat hun probleem wordt opgelost door het doorwerken van een zelfhulpboek. “Als ik alle opdrachten netjes uitwerk en doe wat er in het boek beschreven staat, dan komt de oplossing vanzelf”. Maar zo werkt het meestal niet. Waarom eigenlijk niet?

 

 Zelfhulpboeken worden veel verkocht.

 

Loop maar eens een willekeurige boekwinkel binnen en kijk eens hoeveel er staan. Voor de meest uiteenlopende problemen is een zelfhulpboek te koop.

Ook over loopbaanvragen zijn er veel boeken te koop. Boeken met veelbelovende titels als ‘In dertig dagen uit je burnout’, ‘Een volle agenda, maar nooit druk’, ‘Aan het werk met je talent en je passie’. Een aanlokkelijk vooruitzicht. Wie wil dat niet? Geen wonder dat die boeken veel worden verkocht.

Als je worstelt met een probleem of vraag, is het heel begrijpelijk dat je in eerste instantie zelf probeert te komen tot een antwoord. Je denkt dan vaak dat een boek daarbij kan helpen. Bovendien is een boek gauw gekocht en sowieso veel goedkoper dan het inhuren van een coach.

Maar loop voor de aardigheid eens naar je eigen boekenkast en kijk eens welke zelfhulpboeken jij hebt staan. In hoeverre heb je ze gelezen? En heb je er ook echt iets mee gedaan?

 

Alhoewel zelfhulpboeken veel worden verkocht, wordt er maar bitter weinig echt mee gedaan.

 

De onderzoekscijfers zullen je verbazen. Wist je dat maar 70% van de gekochte zelfhulpboeken daadwerkelijk gelezen wordt? En sterker nog, dat 95% van de lezers kennelijk niets doet met de inhoud? Misschien hoor jij bij die uitzonderlijke 5%. Als dat zo is, mijn compliment!

Maar heeft het bij jou gewerkt, is jouw probleem opgelost met het doorwerken van een boek? Heb je een antwoord gekregen op jouw vraag? Of verging het je zoals Hans? Of Michiel, nu een van mijn coachklanten.

In ons oriënterend gesprek vertelde Michiel mij zijn verhaal.

Michiel heeft het hele boek van Bolles “Welke kleur is jouw parachute?” doorgeploegd en alle opdrachten keurig uitgewerkt. Heel consciëntieus is hij met het boek aan de gang geweest. Hij heeft voor zichzelf al heel wat op een rij gezet, maar komt er alleen niet uit. Hij heeft nog geen antwoord op zijn loopbaanvraag en krijgt in zijn eentje niet helder wat hij nu echt wil.

 

Ook al is een zelfhulpboek theoretisch goed onderbouwd, de praktijk is vaak complexer dan de theorie.

 

In een boek worden thematieken vaak rechtlijnig voorgesteld: werk de opdrachten uit, dan kom je als vanzelf tot het antwoord op je vraag.

Maar de weg is vaak niet zo rechtlijnig als wordt gedacht. En achter één vraag zitten vaak verschillende deelvragen, met voor iedereen weer andere accenten. Maar zelden sluit een boek dan ook aan op jouw specifieke, persoonlijke vraag.

Bovendien helpt een zelfhulpboek vooral om in dialoog te gaan met jezelf. Als je dat al kunt, want het is niet gemakkelijk om kritisch het gesprek aan te gaan met jezelf. Een boek geeft geen feedback en vraagt niet door. Het confronteert je ook niet met tegenstrijdigheden in jouw verhaal.

Daardoor loop je het risico te blijven hangen in het beeld dat jij van jezelf hebt. Je onderkent je eigen valkuilen en blinde vlekken niet. Zoals Hans het zo helder aangaf in zijn vraag “Zal ik misschien ook niet toelaten, als ik het alleen moet doen”. Wellicht een heel terechte opmerking van Hans, een opmerking die overigens wel getuigt van zelfkennis.

Het gevolg is dan ook vaak dat je niet echt in beweging en tot een oplossing komt met alleen het werken met een zelfhulpboek. Daarvoor zijn ook gesprekken met anderen nodig, de externe dialoog. Zoals Marlies, een van mijn studenten, het zo mooi verwoordde: “Achteraf moet ik zeggen dat mijn eigen gedachten en diverse gesprekken met anderen toch meer hebben opgeleverd dan het boek ‘Alles over loopbaanplanning’”.

 

Helpt een zelfhulpboek dan helemaal niet?

 

Een zelfhulpboek kan zeker wel een beetje helpen, maar stel je er niet teveel bij voor. Het is een eerste stap. Ga daarnaast gesprekken aan met anderen. Kom je er dan nog niet uit, raadpleeg dan een professional. Voor loopbaanvragen is dat een loopbaancoach.

 

Wat zijn jouw ervaringen met zelfhulpboeken en wil je ze delen? Ik zie je reacties graag tegemoet.

2 antwoorden
  1. Sander Spanenburg
    Sander Spanenburg zegt:

    Ik ben het eens met de stelling dat zelfhulpboeken vaak niet tot een concrete oplossing van je vragen of problemen leiden. Maar ik denk wel dat het -voor jou persoonlijk- juiste zelfhulpboek meer kan zijn dan een eerste stap.

    In mijn optiek bestaat loopbaanadvies uit 2 fasen, waarbij maar al te vaak de eerste en allerbelangrijkste fase onvoldoende wordt uitgediept.

    Fase 1: Het ontwikkelen en laten opbloeien van je dromen, drijfveren, passies en persoonlijke voorkeuren. (nadruk op persoonlijke waarden, voorkeuren en gevoel)

    Fase 2: Het concretiseren van het resultaat van fase 1 naar een concrete baan. (nadruk op ratio)

    Zie voor een uitgebreide uitleg over de eerste fase een artikel uit mijn blog op:
    http://www.sanderspanenburg.nl/wordpress/index.php/het-proces-van-loopbaanadvies/loopbaanadvies-de-eerste-stap/

    Hoe minder helder de resultaten van fase 1 zijn, hoe lastiger het is om fase 2 succesvol te realiseren en je vraag of probleem op te lossen. Dit is in mijn ogen de reden dat zelfhulpboeken onvoldoende resultaat kunnen boeken.
    Een rationele, systematische aanpak -zoals je vaak in die boeken terug ziet- alleen is onvoldoende om het gewenste resultaat in fase 1 te boeken. Fase 1 is minder concreet en vastomlijnd en daarom zal een bepaald stappenplan in een boek je daarbij niet voldoende kunnen helpen.

    Hoe kunnen zelfhulpboeken dan wel helpen?
    Het juiste zelfhulpboek inspireert je om aan de slag te gaan en te blijven zoeken naar de antwoorden van fase 1. Het kan je motiveren om je te verdiepen in fase 1 en je helpen hoe je in die fase naar antwoorden kan zoeken. Daarmee kan de juiste zienswijze worden overgebracht om te antwoorden zelf te ontdekken en kan de inspriatie die het biedt helpen om gedisciplineerd actief te blijven met jouw eigen loopbaanvragen.

    2 goede voorbeelden in mijn ogen:
    – De Alchemist – Paulo Coelho (is een roman, maar misschien wel het beste loopbaanhulpboek dat er is)
    – The monk who sold his ferrari – Robin Sharma

    Een ander voorbeeld van een goede inspiratiebron: (speech van de CEO van Apple, 15 min.)

    Beantwoorden
    • Marlene Langbroek
      Marlene Langbroek zegt:

      Dag Sander,
      Dank voor je uitgebreide reactie. En sorry dat ik je zo lang heb laten wachten op mijn antwoord.

      Ik heb jouw artikel gelezen en ik kan jouw verhaal helemaal onderschrijven. Sterker nog, het past helemaal bij mijn visie en missie. Ook ik start in begeleidingstrajecten altijd met het ‘naar binnen kijken’, de dialoog aangaan met jezelf. Pas daarna komt het ‘naar buiten kijken’, de externe dialoog.

      Ook ik onderken de valkuil van het in een te vroeg stadium afgaan op beschrijvingen van vacatures en dan inschatten of een vacature al dan niet passend is. Ik heb daar ook een artikel over geschreven op mijn blog http://lifeworkdesign.nl/wat-broeken-en-functies-met-elkaar-te-maken-hebben/.

      En het filmpje van Steve Jobs was al bijzonder, maar nu helemaal. Zeer inspirerend!

      Beantwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *