Berichten

Zingeven; een kunst die je kunt leren

Zinmaking om je te weer te stellen tegen problemen als burn-out of depressie

 

In Nederland krijgt iets minder dan 1 op de 5 volwassenen (18-64 jaar) ooit in het leven te maken met een depressie.

Elk jaar geldt dat voor ongeveer 5% van de volwassenen. Vrouwen in de leeftijdscategorie 25-34 jaar hebben de grootste kans op een depressie.

Stress wordt gezien als de voornaamste veroorzaker van psychische problemen. En werk is kennelijk de grootste veroorzaker van die stress.

Bovendien wordt stress steeds meer gezien als een maatschappelijk probleem, in plaats van een psychologisch probleem.

Stress heeft vooral te maken met hoe wij collectief, ons werk en onze werkomgeving hebben ingericht.

En stress ziet men met name als een zingevingsprobleem.

Maar gelukkig: zingeven is een kunst die je kunt leren, waaraan je kunt werken.

En die je als een ambacht in je vingers kunt krijgen.

 

Zingeven; een kunst die je kunt lerenJaume Plensa  ©foto: Martin Langbroek

 

Een paar cijfers over de omvang van het probleem

 

Iedere twee jaar onderzoekt TNO de ‘Arbobalans.

De Arbobalans geeft een breed overzicht van de kwaliteit van de arbeid in Nederland en van de ontwikkelingen hierin.

In 2012 bedroegen de directe kosten van werk gerelateerd ziekteverzuim, als gevolg van psychosociale arbeidsbelasting (PSA), zo’n € 2,7 miljard.

Eind 2016 waren die kosten gestegen naar € 3,2 miljard.

Als je daarbij dan ook nog de indirecte kosten van bijvoorbeeld medische behandeling (€ 174 miljoen) en arbeidsongeschiktheidsuitkeringen (Є 1,3 miljard) als gevolg van PSA in beschouwing neemt, dan zijn de kosten eind 2016 bijna verdubbeld tot zo’n € 4,7 (!) miljard.

En dan heb ik het nog niet eens over de psychische ‘kosten’ van een depressie of een burn-out. Voor de persoon die het betreft en zijn directe omgeving.

Naar mijn mening geeft dat echt wel aan, dat er werk aan de winkel is. En dat het probleem breed opgepakt moet worden.

 

 

Zingeven; wat is zin?

 

Om te komen tot een antwoord op die vraag heb ik me laten inspireren door het Kenniscentrum ZinverZetten!.

En de omschrijving van Gude, Denker des Vaderlands van 2013 tot 2015:

“Zin is de gemoedstoestand waarin je bent als je zinnen geprikkeld zijn, je zintuigen het schone waarnemen, je volzinnen betekenis hebben en je louter zinvolle doelen voor ogen hebt.”

Het is een omschrijving waarop je even moet kauwen. Hij is best complex.

 

Als je dat vertaalt naar werk, dan zou je in analogie van die definitie kunnen zeggen:

“Zin in werk is de gemoedstoestand waarin je bent als je energie krijgt van je werk, je jouw werkomgeving als prettig ervaart, je begrijpt waar het over gaat en waar je mee bezig bent in je werk, en je de doelstelling onderschrijft.”

 

 

Zingeven; de vier soorten ‘zin’

 

Uit bovenstaande omschrijving blijkt al dat ‘zin’ meer omvat dan alleen ‘het zinvolle’; de richting waarin je mogelijk geneigd bent om te denken als je het hebt over zingeven.

 

Gude maakt onderscheid in vier soorten ‘zin’.

Ik noem ze je, met voorbeelden toegespitst op werk:

 

  1. Het zinnelijke, het lijfelijke.
  • Waar krijg je energie van?
  • Wat geeft je een kick?
  • Waar loop je op leeg?

 

  1. Het zintuiglijke, het esthetische.
  • Zijn de ruimtes waarin je werkt goed ingericht?
  • Zijn de omgevingsgeluiden prettig?
  • En de geuren?

 

  1. Het zinrijke, de rationele kant van zingeving; reflecteren of bezinnen.
  • Hoe ervaar je jouw taken?
  • Hoe ervaar je jouw autonomie?
  • Hoe ervaar je de werkdruk?

 

  1. Het zinvolle, de motiverende kant van zingeving
  • Waar draait het voor jou eigenlijk om in dit project of breder, in jouw werk?
  • Wat ervaar jij als zinnig in je werk?
  • Wat draag je bij aan het grotere geheel met het werk dat je doet?

 

 

Het ontbreken van ‘zin’ in werk en de consequenties voor je lichamelijke en psychische gezondheid

 

Ik hoef mijn coachklanten maar voor de geest te halen en ik zie met eigen ogen en hoor met eigen oren waar het ontbreken van ‘zin’ toe leidt. 

Met name bij coachklanten die vastlopen in hun werk.

Klanten voor wie werk bakken met energie kost en die helemaal leeglopen op hun werk.

Als in een coachtraject dan duidelijk wordt welke factoren daarbij een rol spelen, dan blijken die merendeels zijn terug te brengen, tot de vier soorten ‘zin’.

 

 

Zingeven is meer dan zinkrijgen

 

Misschien ben je geneigd om te denken dat ‘zin’ iets is waarvan je maar moet afwachten of je het krijgt of niet.

“Misschien krijg ik meer zin in mijn werk als ik een beter lesrooster heb.”

Of:

“Misschien krijg ik meer zin in mijn werk als ik een andere leidinggevende heb.” 

 

Maar ‘zin’ krijg je over het algemeen niet aangereikt.

‘Zin’ kun je maken. En ‘zin’ moet je maken als je je te weer wilt stellen tegen verschijnselen als depressie en burn-out.

 

In een volgend artikel help ik je op weg met zinmaking.

 

 

 

Schat je op voorhand al in, dat je wel wat hulp bij zinmaking kunt gebruiken? 

Lees mijn aanbod betreffende het programma ‘Bouw je ideale loopbaan’ en bekijk welke optie het beste bij je past.

 

Heb je de indruk dat een individueel traject passender voor je is?

Maak gerust een afspraak met me voor een oriënterend gesprek. Dat kan via deze link.

 

Een oriënterend gesprek is ook een prima optie als je met mij wilt overleggen wat beter bij jou zou kunnen passen, het programma ‘Bouw je ideale loopbaan’ in een kleine groep, of een individueel coachtraject.

 

 

 

 

 

Hoe zingeving je kijk op vrije tijd verandert

Tijdsbesteding in relatie tot zingeving en de invloed daarvan op de betekenis van ‘vrije tijd’

 

In mijn vorige artikel deelde ik mijn ervaringen met de herder met je. Het aanschouwen van de herder met zijn kudde deed mij nadenken over het begrip ‘vrije tijd’.

We spreken niet voor niets over ‘vrije’ tijd. Het begrip ‘vrije tijd’ impliceert dat er ook sprake is van onvrije tijd. En omdat we vrije tijd zien als tegenhanger van werktijd, ligt het voor de hand om over werktijd te denken in termen van ‘onvrije tijd’. Want waarom zou je die twee anders naast elkaar zetten?

Mijn eerste artikel gaat met name over de ruil tussen jou en jouw werkgever in de vorm van het ruilen van jouw tijd voor salaris.

Dit artikel, mijn tweede in de miniserie over ‘vrije tijd’, gaat over het beleven van tijdsbesteding in relatie tot zingeving. En de invloed daarvan op de betekenis van ‘vrije tijd’.

 

Hoe zingeving je kijk op vrije tijd verandert

 

Ook al lijkt het bestaan van een herder een mooi bestaan, ik wil het niet romantiseren

 

Ik realiseer me heel goed dat herder zijn ook best een hard bestaan is. Elke dag met je kudde op stap, door weer en wind, is vast niet altijd even prettig.

En ik weet ook heel goed dat herder zijn soms echt wél geromantiseerd wordt. Ik hoor het dan met name in situaties waarin iemand helemaal tabak heeft van zijn huidige werk. En uitziet naar een ongecompliceerd bestaan, zonder stress, met veel rust en vrijheid en meer basic.

Wellicht is het zijn van herder een mooie metafoor daarvoor. Dat begrijp ik goed. Maar daarbij worden de negatieve kanten van het werk vaak vergeten.

En ook al lijkt het bestaan ongecompliceerd, ik heb begrepen dat een kudde hoeden niet zonder risico’s is. Zo hoorden we dat vorig jaar een aantal dieren overleden zijn en de herder bang was zijn kudde te verliezen. Het lijkt er ook op, dat hij scherp in de gaten houdt van welk groen de dieren die hij onder zijn hoede heeft eten. En heel gericht een steentje naar een schaap of geit gooit als die kennelijk staat te knabbelen aan iets dat niet de bedoeling is.

Maar hoe dan ook, als ik de herder zo observeer met zijn kudde, dan lijkt zijn bestaan in de buurt te komen van een levensvervulling.

 

 

Tijdsbesteding in het licht van zingeving doet je anders kijken naar vrije tijd

 

Op het moment dat je jouw tijd besteedt in het licht van je levensvervulling, dan wordt de betekenis van ‘vrije tijd’ anders.

Bij mij roept de herder met zijn kudde het beeld op van iemand die volmaakt gelukkig is met de manier waarop hij zijn tijd invult. Naar mijn interpretatie komt dat, omdat hij maximaal zin geeft aan zijn tijd.

En als je maximaal zin geeft aan de besteding van je tijd, dan wordt de behoefte aan zogenaamde vrije tijd heel klein. Misschien wil de herder hooguit een keer vrij zijn om zijn zus te bezoeken. Of om bij iemand anders op bezoek te gaan. Maar ik kan me bijna niet voorstellen dat hij anderszins behoefte heeft aan ‘vrije tijd’. En zeker niet in de betekenis die wij eraan geven.

Zijn behoefte aan vrije tijd is niet te vergelijken met de behoefte van degene die ’s avonds kapot moe van zijn werk, op de bank ploft. Of met regelmaat zo nodig een paar weken naar Spanje of waar dan ook naartoe moet, om weer bij te tanken.

 

 

Zingeving in je werk geeft energie en een andere kijk op vrije tijd

 

Ik prijs me dan ook gelukkig met mijn werk, dat past bij mijn zingeving. Mijn werk geeft mij energie. Door mijn werk ervaar ik dat ik midden in de maatschappij sta en mijn bijdrage kan leveren. Ik blijf leren en me ontwikkelen.

Bovendien werk ik ook nog eens als zelfstandig professional. Daardoor ben ik meester over mijn tijd en voel ik me vrij om mijn eigen tijd in te delen.

Daardoor heeft het begrip ‘vrije tijd’ voor mij een iets andere connotatie. En heb ik om in balans en gelukkig te zijn, minder behoefte aan ‘vrije tijd’ in de gangbare zin van het woord.

Dat gun ik jou ook.

 

Als je het als pijnlijk ervaart om weinig vrije tijd te hebben, dan is het tijd om na te denken over waar je mee bezig bent in je werk.

Dat geldt ook als je jouw tijd niet in vrijheid kunt vullen. Als je bijvoorbeeld, zoals een e-zine abonnee met mailde, te maken hebt met een leidinggevende, die zijn wil als wet doorvoert en zo in jouw optiek eenheidsworst creëert van de medewerkers van de salesafdeling.

 

Vraag jezelf af wat werk voor jou betekent. En wat de bijdrage is die jij wilt leveren met wat je doet in je werk. In mijn begeleidingstrajecten noem ik dat jouw werkmissie.

Zet de resultaten van je reflectieproces om in criteria met betrekking tot werk. En ga na in hoeverre in jouw huidige werk voldaan wordt aan jouw criteria. Werk dat eens uit op papier of digitaal.

Constateer je een onvoldoende match, maak dan werk van ander werk.

 

 

 

Kun je daarbij wel wat hulp gebruiken?

Lees mijn aanbod betreffende het programma ‘Bouw je ideale loopbaan’ en meld je aan.

Wil je eerst je vragen aan me voorleggen? Maak gerust een afspraak voor een oriënterend gesprek via deze link.

 

Lees ook:

 

 

 

 

Als je geen zin hebt, dan moet je maar zin maken

Niet alleen in je werk, maar ook in het alledaagse ligt meer zin voor het oprapen dan je misschien in eerste instantie denkt

 

Als je geen zin hebt, dan moet je maar zin maken”; misschien is dat ook tegen jou wel eens gezegd.

Zin, er iets van maken. Zin geven aan wat je doet. Zelfs zin geven aan wat je overkomt.

Persoonlijk en met elkaar op een waardevolle manier invulling geven aan ons leven en ons werk.

Als individu wil je persoonlijke betekenis, voldoening en maatschappelijke waarde halen uit je werk. Je wilt ervaren dat je ertoe doet met wat je doet in je werk. En je wilt je leven zo inrichten dat het voor jou betekenis heeft.

Wist je dat maar liefst vier op de tien medewerkers hun werk als niet zinvol ervaren?

Dit blijkt uit onderzoek van Schouten & Nelissen onder 1900 werknemers.

Medewerkers die hun werk als niet zinvol ervaren zijn minder bevlogen in hun werk, hebben geen regie en laten hun baan niet aansluiten op hun drijfveren en talenten. Hierdoor zijn zij minder gelukkig dan medewerkers die hun werk wel zinvol vinden.

Zinvol werk is dan ook een belangrijke voorspeller van bevlogenheid en het geluk van medewerkers.

Zin kun je maken. Of door anders te kijken naar het werk dat je doet of door je werk zo te kneden dat het weer beter bij je past. Lukt dat niet, heb dan de moed om dappere keuzes te maken en je bakens te verzetten.

Maar vergeet niet, niet alleen in je werk, maar ook in het alledaagse ligt meer zin voor het oprapen dan je misschien in eerste instantie denkt.

 

geen-zin-zin-maken

 

Zin op alledaags en existentieel niveau

 

Het woord zin heeft veel betekenissen. Zoek het maar eens op in een woordenboek.

Bijvoorbeeld zin in de betekenis van zintuig, verstand, begeerte, nut, een verzameling of groep woorden die bij elkaar horen en iets uitdrukken.

In het kader van dit artikel moet je zin zien in de betekenis van zingeving. Dat is niet hetzelfde als nut.

 

Bij zingeving ben je gauw geneigd te denken aan de grote vragen in het leven; het antwoord op jouw grote waarom.

Maar zingeving kan ook heel alledaags zijn.

Wat dat betreft is de man die onze watermeter kwam vervangen voor mij een mooi voorbeeld.

Over zijn werk zegt hij: “Ik ben in mijn jeugd blijven steken: belletje trekken en met water spelen.” Op mijn opmerking dat hij wel plezier heeft in zijn werk, zegt hij: “Jazeker, als dat niet zo was, dan duurt een dag lang”.

Hij doet zijn werk reuze handig en is vrolijk. Als hij klaar is zeg ik: “Dat is vlot gegaan”. “Ja”, zegt hij. “Het is niet moeilijk. Als het moeilijk was, dan hadden ze wel een ander gestuurd”.

Is dat niet prachtig? Ik zou tientallen andere voorbeelden kunnen noemen.

Zo kan ik zelf bijvoorbeeld erg genieten van het zemen van ramen. Vooral als het lekker weer is. Naast het resultaat van schone ramen is het voor mij ook een manier van lekker buiten spelen met water.

Of het werken in mijn tuin. Ik vind het heerlijk om ermee bezig te zijn en met voldoening kan ik genieten van het resultaat.

 

 

Je bent je niet altijd bewust van de zin van wat je doet

 

Een deel van mijn coachklanten komt bij mij terecht omdat hun functie verdwijnt, verandert of omdat er sprake is van boventalligheid na reorganisatie.

Het merendeel van mijn klanten echter, legt contact met mij omdat ze niet gelukkig zijn met hun werk. Daardoor de regie kwijtraken, stagneren in hun ontwikkeling en niet weten in welke richting ze bij moeten sturen.

Een traject bij Life\Work Design leidt overigens niet per definitie tot een andere richting; a new direction. Het kan heel goed zijn, dat je door een coachtraject anders gaat kijken naar het werk dat je doet; a new sense of direction.

 

Zingeving of het ontbreken daarvan gaat namelijk vaak onbewust.

Door zelfonderzoek, jezelf vragen stellen en laten bevragen word je je bewust van wat wezenlijk belangrijk voor je is. 

Met name waarom-vragen helpen je daarbij.

Daardoor komen de keuzes die je maakt in je leven en werk mogelijk in een ander daglicht te staan. En word je je bewust van wat er voor jou écht toe doet.

Dat is de basis voor dieper geluk. Vervolgens is het de uitdaging om je leven en je werk daarop af te stemmen.

 

 

Niet alleen op individueel niveau, maar ook binnen organisaties is er steeds meer aandacht voor waarden

 

Zin in de betekenis van zingeving wordt steeds belangrijker.

Niet alleen bij millennials zoals vaak wordt geschetst. Ik hoor het binnen alle leeftijdscategorieën: dertigers, veertigers, vijftigers, zestigers.

De mate waarin werknemers hun werk als zinvol ervaren is een belangrijke voorwaarde voor betrokkenheid bij de organisatie. Dat blijkt uit allerlei onderzoek. De andere voorwaarden zijn een goede relatie met collega’s en de kans om de eigen talenten en vaardigheden te ontwikkelen.

Sommige organisaties lokken talenten met verhalen over zingeving en hun maatschappelijke betrokkenheid.

Zeker nu de krapte op de arbeidsmarkt toeneemt.

Soms blijken dat marketingpraatjes. Het is dan ook zaak om goed je onderzoek te doen als je een switch naar een andere organisatie overweegt. Ga gesprekken aan met mensen die bij betreffende organisatie werken. Of die anderszins die organisatie goed kennen.

Zo voorkom je teleurstelling. Of misschien erger, een burn-out.

 

 

Tot slot

 

Zin in je werk is zeker belangrijk. Ik ben een van de laatsten die beweert dat het niet zo zou zijn.

Maar zin en zingeving beperken zich niet tot je werk.

Het is goed om je te realiseren wat naast werk belangrijk voor je is. En wat jij naast werk nodig hebt om goed te gedijen in je werk.

Zelfs in het alledaagse ligt meer zin voor het oprapen dan je misschien in eerste instantie denkt.

 

 

 

Heb jij onvoldoende zicht op wat jou drijft en wat met name belangrijk voor je is?

Of:

Heb je een helder beeld van de bijdrage die jij wilt leveren met het werk dat je doet, maar weet je niet hoe je dat werk kunt realiseren?

 

Bel (0575-544588/ 06-54762865) of e-mail (marlene@lifeworkdesign.nl) me gerust voor het maken van een afspraak voor een oriënterend gesprek. Graag maak ik tijd voor je vrij om jouw vragen te beantwoorden.